Ngành nhôm của Ukraine có một đặc điểm thú vị là họ không mạnh về khai thác hay đúc nhôm thô, nhưng lại từng là “người khổng lồ” trong khâu trung gian (sản xuất Alumina).

Dưới đây là thứ hạng cụ thể của Ukraine trên bản đồ nhôm thế giới tính đến giai đoạn 2024–2026:

1. Về sản xuất Alumina (Oxit nhôm – Nguyên liệu làm ra nhôm)

Đây là thế mạnh lớn nhất của Ukraine. Trước khi xung đột leo thang, Ukraine thường xuyên nằm trong Top 10 quốc gia sản xuất Alumina lớn nhất thế giới.

• Thứ hạng: Khoảng vị trí thứ 9 hoặc 10 toàn cầu.
• Cơ sở chủ lực: Nhà máy Mykolaiv Alumina từng đóng góp tới gần 1,7 triệu tấn mỗi năm, chiếm một phần đáng kể nguồn cung cho các nhà máy luyện nhôm tại Nga và châu Âu. Tuy nhiên, do tình hình chiến sự, sản lượng này đã sụt giảm nghiêm trọng.

2. Về sản xuất Nhôm nguyên sinh (Aluminium)

Ở khía cạnh đúc ra thỏi nhôm thành phẩm, Ukraine có thứ hạng khá khiêm tốn.

• Thứ hạng: Nằm ngoài Top 30.
• Lý do: Ukraine chỉ có một nhà máy luyện nhôm duy nhất là Zaporizhzhia (ZALK). Nhà máy này đã gặp khó khăn về tài chính và năng lượng từ nhiều năm trước, dẫn đến việc sản xuất nhôm thô bị đình trệ và không thể cạnh tranh với các cường quốc như Trung Quốc (số 1), Ấn Độ (số 2) hay Nga (số 3).

3. Về quặng Bauxite (Nguyên liệu thô)

Ukraine không phải là quốc gia giàu tài nguyên bauxite.

• Thứ hạng: Không nằm trong danh sách các nhà khai thác lớn.
• Thực tế: Ukraine phải nhập khẩu gần như 100% quặng bauxite (chủ yếu từ Guinea, Brazil, và gần đây là Thổ Nhĩ Kỳ) để đưa vào các nhà máy lọc Alumina của mình.

---

Bảng so sánh vị thế (Ước tính 2025-2026)

Chỉ số	Thứ hạng thế giới	Ghi chú
Sản xuất Alumina	Top 10 – 15	Đang bị gián đoạn nặng nề do chiến sự tại Mykolaiv.
Sản xuất Nhôm thô	Dưới Top 40	Phụ thuộc vào việc tái thiết nhà máy Zaporizhzhia.
Trữ lượng Bauxite	Thấp	Chủ yếu nhập khẩu để chế biến.

4. Trạng thái Sản xuất và Thị trường (2026)

Ukraine đã chuyển từ một quốc gia có tiềm năng sản xuất nhôm nguyên sinh đáng kể sang trạng thái phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nguyên liệu và tập trung vào chế biến hạ nguồn.

• Xuất khẩu giảm dần: Kim ngạch xuất khẩu nhôm của Ukraine dự kiến giảm xuống còn khoảng 60 triệu USD vào năm 2026 (so với mức gần 100 triệu USD năm 2021).
• Giá nguyên liệu biến động: Chi phí nhập khẩu bauxite vào Ukraine đã tăng đột biến. Vào tháng 1/2026, giá bauxite nhập khẩu đạt mức kỷ lục khoảng 856 USD/tấn, cao gấp nhiều lần so với mức trung bình của thị trường thế giới, do các khó khăn về logistics và rủi ro chuỗi cung ứng.
• Duy trì sản xuất tối thiểu: Mặc dù hạ tầng bị hư hại, các cơ sở luyện kim tại Ukraine vẫn nỗ lực duy trì hoạt động ở mức “khẩn cấp” để phục vụ nhu cầu công nghiệp trong nước và quốc phòng.

5. Các cơ sở trọng điểm

• Zaporizhzhia Aluminium Combine (ZALK): Từng là nhà máy sản xuất nhôm duy nhất của Ukraine. Tuy nhiên, khu vực Zaporizhzhia hiện là tâm điểm của các biến động địa chính trị và quân sự, khiến việc vận hành sản xuất quy mô lớn gặp trở ngại nghiêm trọng.
• Nhà máy Alumina Mykolaiv: Đây là một trong những cơ sở sản xuất alumina lớn nhất châu Âu. Hoạt động của nhà máy này bị ảnh hưởng trực tiếp bởi tình hình an ninh tại khu vực cảng biển Mykolaiv, gây gián đoạn nguồn cung alumina cho thị trường quốc tế.

6. Thách thức và Cơ hội

Thách thức	Cơ hội & Triển vọng
Logistics: Các tuyến đường xuất nhập khẩu qua biển đen bị hạn chế, đẩy chi phí vận tải lên cao.	Tái thiết hậu chiến: Các kế hoạch phục hồi xanh của Ukraine ưu tiên sử dụng nhôm trong xây dựng và hạ tầng năng lượng tái tạo.
Năng lượng: Sản xuất nhôm tiêu tốn cực kỳ nhiều điện năng, trong khi hệ thống điện Ukraine thường xuyên chịu áp lực lớn.	Hợp tác EU: Việc tích hợp sâu hơn vào chuỗi cung ứng của châu Âu giúp Ukraine có thể trở thành trung tâm tái chế nhôm trong tương lai.
Thiếu hụt vốn: Cần nguồn đầu tư lớn để hiện đại hóa các nhà máy cũ kỹ.	Vốn đầu tư quốc tế: Các hướng dẫn đầu tư mới của Ukraine đang thu hút sự chú ý vào lĩnh vực khoáng sản và luyện kim.

7. Tác động đến Giá nhôm Thế giới

Xung đột tại Ukraine là một trong những nguyên nhân chính đẩy giá nhôm trên Sàn giao dịch kim loại London (LME) duy trì ở mức cao. Dự báo giá nhôm thế giới có thể chạm ngưỡng 3.000 USD/tấn vào cuối năm 2026 do tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu và chi phí sản xuất tăng cao.